15 Tanda Mengandung: Simptom Awal Dari Minggu Pertama

Tanda mengandung ialah perubahan fizikal dan emosi yang berlaku apabila hormon kehamilan, iaitu hCG, progesteron dan estrogen, mula meningkat selepas persenyawaan. Tanda yang paling awal dan paling boleh dipercayai ialah haid lewat, diikuti mual, payudara sensitif, kerap kencing dan keletihan. Artikel ini menerangkan bila tanda-tanda ini mula muncul, 15 tanda mengandung yang paling biasa, cara membezakannya dengan tanda nak period, masa terbaik untuk membuat ujian kehamilan (UPT), dan keadaan yang memerlukan anda berjumpa doktor.

Bila Tanda Mengandung Mula Muncul?

Tanda mengandung boleh muncul seawal 1 hingga 2 minggu selepas persenyawaan, tetapi kebanyakan wanita hanya menyedarinya pada minggu 4 hingga 6 kehamilan, iaitu selepas haid lewat. Garis masanya seperti berikut:

• Hari 6 hingga 12 selepas ovulasi: telur yang disenyawakan melekat pada dinding rahim (implantasi). Ada ibu yang ternampak sedikit tompokan darah ketika ini.
• Minggu 4: haid tidak datang, tanda pertama yang paling kerap disedari.
• Minggu 4 hingga 6: mual, keletihan, payudara sensitif dan kerap kencing mula terasa. Menurut portal MyHEALTH Kementerian Kesihatan Malaysia, rasa mual biasanya bermula sekitar minggu keenam kehamilan.

Setiap kehamilan berbeza. Ada wanita yang mengalami banyak tanda seawal minggu pertama selepas haid lewat, dan ada yang tidak merasai apa-apa sehingga beberapa minggu kemudian; kedua-duanya normal.

15 Tanda Mengandung Yang Paling Biasa

Lima belas tanda mengandung yang paling biasa disenaraikan di bawah, bermula dengan yang paling kerap dilaporkan:

1. Haid Lewat

Haid lewat ialah tanda mengandung yang paling boleh dipercayai bagi wanita yang kitaran haidnya teratur. Selepas implantasi, badan menghasilkan hormon hCG yang mengekalkan lapisan rahim dan menghentikan haid. Jika kitaran anda 28 hari dan haid sudah lewat seminggu, itu isyarat paling kuat untuk membuat ujian kehamilan. Bagi yang kitarannya tidak menentu, haid lewat kurang boleh dijadikan ukuran, jadi perhatikan tanda-tanda lain di bawah.

2. Mual dan Loya (Morning Sickness)

Mual atau loya, sering dipanggil morning sickness, dialami oleh kebanyakan ibu pada trimester pertama. Walaupun namanya begitu, ia boleh berlaku pada bila-bila masa, bukan waktu pagi sahaja, dan boleh berlaku tanpa muntah. Peningkatan mendadak hormon hCG dan estrogen dipercayai menjadi puncanya, dan sebab itu mual biasanya memuncak sekitar minggu 9 hingga 12, selari dengan kemuncak paras hCG. Rasa loya yang datang tiba-tiba terhadap bau atau makanan yang dahulunya biasa ialah corak yang paling kerap diceritakan oleh ibu mengandung. Panduan cara atasi alahan mengandung berkongsi tujuh cara meredakan mual ini dan tanda bila ia menjadi bahaya.

3. Payudara Bengkak dan Sensitif

Payudara yang bengkak, berat dan sensitif apabila disentuh adalah antara tanda fizikal terawal kehamilan. Hormon estrogen dan progesteron menambah aliran darah ke tisu payudara sebagai persediaan penyusuan. Kawasan gelap di sekeliling puting (areola) juga menjadi lebih gelap dan urat darah lebih jelas kelihatan. Rasa sensitif ini biasanya berkurangan selepas beberapa minggu apabila badan menyesuaikan diri dengan perubahan hormon.

4. Kerap Buang Air Kecil

Kerap ke tandas walaupun tidak banyak minum adalah tanda awal yang kerap diabaikan. Hormon hCG menambah aliran darah ke buah pinggang, lalu lebih banyak air kencing dihasilkan; pada masa sama, rahim yang mula membesar menekan pundi kencing. Corak ini bermula seawal minggu 4 dan biasanya berterusan sepanjang kehamilan.

5. Keletihan dan Lesu

Rasa letih yang luar biasa, sehingga mengantuk pada waktu yang tidak sepatutnya, berpunca daripada lonjakan hormon progesteron pada awal kehamilan. Badan juga bekerja lebih kuat menghasilkan darah tambahan untuk menyokong perkembangan janin. Keletihan awal kehamilan biasanya paling teruk pada trimester pertama dan bertambah baik pada trimester kedua; keletihan yang luar biasa berat kadangkala menjadi salah satu tanda mengandung anak kembar.

6. Perubahan Mood

Mood yang cepat berubah, mudah sedih atau mudah tersentuh berlaku kerana perubahan mendadak paras estrogen dan progesteron mempengaruhi bahan kimia otak. Jika anda rasa emosi anda tidak menentu tanpa sebab yang jelas dan haid pula lewat, gabungan ini wajar diambil serius sebagai petanda kehamilan.

7. Mengidam dan Perubahan Selera Makan

Mengidam makanan tertentu, atau sebaliknya hilang selera terhadap makanan kegemaran, juga berlaku pada awal kehamilan. Perubahan hormon mengubah deria rasa; sesetengah ibu melaporkan rasa logam di mulut pada awal kehamilan. Menolak makanan atau minuman yang selama ini digemari, contohnya kopi, biasa berlaku seawal trimester pertama.

8. Pendarahan Implantasi (Spotting)

Pendarahan implantasi ialah tompokan darah ringan yang keluar apabila telur yang disenyawakan melekat pada dinding rahim, berlaku kira-kira 6 hingga 12 hari selepas persenyawaan. Ia berbeza dengan haid: darahnya lebih sedikit, warnanya merah jambu atau kecoklatan, dan berlangsung 1 hingga 3 hari sahaja, menurut Cleveland Clinic. Kerana masanya hampir dengan tarikh haid dijangka, ramai wanita menyangkanya haid yang singkat; ia antara tanda awal mengandung sebelum period yang paling mudah tersilap tafsir.

9. Deria Bau Lebih Sensitif

Peningkatan estrogen pada awal kehamilan menajamkan deria bau: bau masakan, minyak wangi atau asap kenderaan yang selama ini biasa tiba-tiba terasa kuat dan meloyakan. Kepekaan bau ini juga menjadi pencetus utama rasa mual pada ramai ibu.

10. Sembelit

Sembelit (constipation) berlaku kerana hormon progesteron melembutkan dan memperlahankan pergerakan otot usus, menyebabkan penghadaman menjadi perlahan. Jika anda jarang mengalami sembelit tetapi tiba-tiba mengalaminya bersama tanda-tanda lain dalam senarai ini, ia menyokong kemungkinan kehamilan. Cara meredakannya dihuraikan dalam panduan sembelit semasa mengandung.

11. Kekejangan Perut

Kekejangan ringan di bahagian bawah abdomen, seakan-akan senggugut tetapi lebih perlahan, berlaku sekitar waktu implantasi dan apabila rahim mula meregang. Kekejangan ringan perkara biasa; sakit yang kuat atau tertumpu pada sebelah sahaja tidak normal dan diterangkan dalam bahagian tanda bahaya di bawah.

12. Hidung Tersumbat

Hidung tersumbat atau berair tanpa selesema adalah tanda kehamilan yang jarang disedari. Peningkatan hormon dan penghasilan darah menyebabkan membran mukus dalam hidung membengkak dan mudah berdarah sedikit. Jika “selesema” anda tidak sembuh-sembuh dan haid pula lewat, ia mungkin bukan selesema.

13. Sakit Kepala

Sakit kepala ringan pada awal kehamilan berpunca daripada perubahan hormon dan pertambahan jumlah darah dalam badan. Ia biasanya bertambah baik apabila badan menyesuaikan diri. Elakkan mengambil sebarang ubat tanpa nasihat doktor atau ahli farmasi sekiranya anda mungkin hamil.

14. Pening dan Rasa Nak Pengsan

Rasa pening, rasa melayang atau hampir pengsan berlaku kerana saluran darah mengembang dan tekanan darah menurun pada awal kehamilan. Paras gula darah yang rendah akibat mual dan kurang makan juga menyumbang. Bangun perlahan-lahan dari duduk atau baring, dan jika pening sampai pengsan, jumpa doktor.

15. Kembung Perut

Kembung dan rasa penuh di perut, seperti rasa sebelum datang haid, berlaku kerana progesteron memperlahankan sistem penghadaman. Bagi sesetengah wanita, seluar mula terasa ketat di pinggang jauh sebelum kandungan sebenarnya membesar.

Beza Tanda Mengandung Dengan Tanda Nak Period

Tanda mengandung dan tanda nak period (PMS) boleh dibezakan melalui tempoh, corak pendarahan dan arah perubahannya. Jadual di bawah merumuskan perbezaan utama:

Perbezaan yang paling menentukan ialah masa: simptom PMS surut apabila haid bermula, manakala tanda mengandung berterusan dan bertambah selepas tarikh haid yang sepatutnya berlalu, seperti dijelaskan NHS.

Bila Perlu Buat Ujian Kehamilan (UPT)?

Masa paling tepat untuk membuat ujian kehamilan di rumah ialah selepas haid lewat, sekurang-kurangnya satu hari selepas tarikh haid yang dijangka. Pada waktu itu paras hormon hCG dalam air kencing kebanyakan wanita sudah mencukupi untuk dikesan oleh kit UPT. hCG dihasilkan selepas implantasi dan parasnya meningkat kira-kira dua kali ganda setiap 48 jam pada awal kehamilan, menurut kajian yang diterbitkan di NCBI. Ujian yang dibuat terlalu awal boleh memberi keputusan negatif walaupun anda sebenarnya hamil.

Untuk keputusan paling tepat, gunakan air kencing pertama waktu pagi kerana kepekatan hCG paling tinggi ketika itu. Jika keputusan negatif tetapi haid masih tidak datang, ulang ujian selepas 5 hingga 7 hari.

Tanda mengandung sebelum period: bila UPT boleh dikesan?

Bagi yang tidak sabar menunggu haid lewat, sesetengah kaedah ujian boleh mengesan kehamilan lebih awal, walaupun keputusan pada peringkat seawal itu kurang boleh dipercayai kerana paras hCG masih rendah. Waktu paling awal setiap kaedah boleh dikesan, beza antara ujian darah dengan kit air kencing, serta tanda fizikal seperti pendarahan implantasi dan suhu badan yang kekal tinggi dihuraikan dengan lebih mendalam dalam panduan tanda awal mengandung sebelum period.

Bila Perlu Jumpa Doktor?

Selepas ujian kehamilan positif, daftar kehamilan anda di klinik kesihatan untuk memulakan buku rekod antenatal (buku pink) dan pemeriksaan awal. Pada lawatan pertama, jururawat akan kira usia kandungan anda dan menganggarkan tarikh jangkaan bersalin. Pendaftaran ini menandakan bermulanya perjalanan kehamilan anda yang dipantau secara rasmi, dari trimester pertama hingga ke hari bersalin. Sementara itu, tanda-tanda berikut memerlukan pemeriksaan doktor dengan segera:

• sakit kuat pada sebelah bahagian bawah perut, kerana ia mungkin tanda kehamilan luar rahim (ektopik)
• pendarahan banyak seperti haid atau lebih, dengan atau tanpa kekejangan
• muntah berterusan sehingga tidak boleh makan atau minum melebihi 24 jam
• pening yang teruk sehingga pengsan

Pendarahan disertai kekejangan pada awal kehamilan juga boleh menjadi tanda keguguran yang memerlukan pemeriksaan segera. Bagi pasangan yang masih merancang pula, panduan cara cepat hamil menerangkan tempoh subur dan persediaan sebelum hamil.

Bagi sebarang keraguan tentang tanda yang anda alami, kunjungi klinik kesihatan berhampiran; pengesahan kehamilan dan pemeriksaan awal adalah sebahagian daripada penjagaan antenatal yang disediakan di klinik kerajaan di seluruh Malaysia.