Cara Kira Usia Kandungan & Tarikh Bersalin (EDD)

Usia kandungan dikira dari hari pertama haid terakhir (HPHT), bukan dari tarikh persenyawaan yang sebenar. Kehamilan penuh dikira selama 280 hari atau 40 minggu dari HPHT. Selepas anda mengesahkan tanda mengandung dengan ujian yang positif, anda boleh mengira usia kandungan dan tarikh jangkaan bersalin (EDD) dengan segera menggunakan kalkulator di bawah. Artikel ini kemudian menerangkan lima kaedah kiraan yang digunakan doktor, beza antara minggu kehamilan dengan umur janin, cara mengira apabila kitaran haid tidak teratur, dan sebab tarikh jangkaan bersalin boleh berubah.

Kalkulator Usia Kandungan

Masukkan tarikh HPHT dan purata kitaran haid anda untuk mendapat anggaran usia kandungan hari ini dan tarikh jangkaan bersalin.

5 Kaedah Kira Usia Kandungan

Lima kaedah yang digunakan untuk mengira usia kandungan disenaraikan di bawah, daripada yang paling biasa hingga yang paling khusus. Setiap kaedah mempunyai tahap ketepatan dan waktu penggunaan yang berbeza.

1. Kiraan HPHT dan Formula Naegele

Kaedah paling biasa ialah formula Naegele: ambil tarikh HPHT, tambah 7 hari, tolak 3 bulan, kemudian tambah 1 tahun. Hasilnya ialah anggaran tarikh jangkaan bersalin. Sebagai contoh, jika HPHT anda pada 1 Januari, tambah 7 hari menjadi 8 Januari, tolak 3 bulan menjadi 8 Oktober, maka tarikh jangkaan bersalin ialah 8 Oktober tahun yang sama. Formula ini mengandaikan kitaran haid 28 hari dengan ovulasi pada hari ke-14, jadi ia paling tepat bagi wanita yang kitarannya teratur. Inilah kaedah yang digunakan di klinik kesihatan ketika jururawat merekod HPHT anda pada lawatan pertama, dan ia menjadi asas kepada kebanyakan kalkulator kehamilan termasuk yang di atas.

2. Imbasan Ultrasound (USG) dan Ukuran CRL

Imbasan ultrasound mengukur saiz janin, dan pada awal kehamilan ukuran crown-rump length (CRL), iaitu panjang dari kepala ke punggung, memberikan anggaran usia yang paling tepat. Imbasan yang dibuat sebelum minggu 20 lebih tepat daripada kiraan kalendar kerana janin pada peringkat awal membesar pada kadar yang sangat seragam. Imbasan awal boleh dibuat secara transvaginal untuk gambaran lebih jelas, manakala imbasan kemudian dibuat secara transabdominal. Jika beza antara usia daripada imbasan dan kiraan HPHT melebihi seminggu, doktor biasanya menggunakan tarikh daripada imbasan.

3. Ukuran Tinggi Fundus

Selepas kira-kira minggu 20, doktor boleh menganggar usia kandungan dengan mengukur jarak dari tulang kemaluan ke puncak rahim (fundus). Secara kasar, jarak dalam sentimeter lebih kurang sama dengan bilangan minggu kehamilan, jadi fundus setinggi 24 cm menunjukkan kira-kira 24 minggu. Kaedah ini anggaran sahaja dan boleh dipengaruhi oleh saiz bayi, jumlah air ketuban, atau kehamilan anak kembar, yang menjadikan fundus lebih tinggi daripada jangkaan. Oleh itu ia digunakan untuk memantau pertumbuhan, bukan untuk menetapkan tarikh.

4. Pergerakan Janin Pertama (18 Hingga 20 Minggu)

Kali pertama ibu merasai pergerakan janin, dipanggil quickening, biasanya berlaku sekitar minggu 18 hingga 20 bagi kehamilan pertama, dan lebih awal, sekitar minggu 16 hingga 18, pada kehamilan berikutnya kerana ibu sudah kenal rasanya. Ia petunjuk tradisional yang paling kurang tepat kerana masa quickening berbeza-beza antara ibu, tetapi masih berguna sebagai rujukan kasar apabila tarikh HPHT tidak diketahui langsung.

5. Kiraan Untuk Kehamilan IVF

Bagi kehamilan melalui rawatan IVF, usia kandungan dikira dari tarikh pemindahan embrio dan umur embrio yang dipindahkan, sama ada hari ke-3 atau ke-5. Kaedah ini paling tepat daripada semua kerana tarikh persenyawaan memang diketahui dengan pasti, tidak seperti kehamilan biasa yang bergantung pada anggaran tarikh ovulasi. Klinik kesuburan (fertility) memberikan tarikh jangkaan bersalin yang tepat berdasarkan maklumat pemindahan ini.

Cara kira usia kandungan dalam buku pink

Di Malaysia, kiraan rasmi usia kandungan bermula pada lawatan antenatal pertama di klinik kesihatan. Pada lawatan ini, jururawat merekod HPHT, mengira usia kandungan dan tarikh jangkaan bersalin, kemudian membuka buku rekod antenatal (buku pink) yang mengikuti anda sepanjang kehamilan. Imbasan dating pada peringkat awal mengesahkan usia kandungan dan boleh membetulkan tarikh jika kiraan HPHT tidak tepat. Lawatan pertama ini dinasihat dibuat sebelum minggu 12, menurut portal MyHEALTH Kementerian Kesihatan Malaysia, supaya saringan awal dapat dibuat. Pada lawatan ini, selain merekod HPHT dan mengira usia kandungan, jururawat mengambil berat dan tekanan darah, menjalankan ujian darah asas seperti paras hemoglobin dan kumpulan darah, serta ujian air kencing. Maklumat ini direkodkan dalam buku pink dan dirujuk pada setiap lawatan susulan sepanjang kehamilan.

Beza Minggu Kehamilan Dengan Umur Janin

Minggu kehamilan dan umur janin bukan angka yang sama, dan perbezaan ini sering mengelirukan ibu yang baru mengandung. Minggu kehamilan dikira dari HPHT, iaitu kira-kira dua minggu sebelum persenyawaan sebenar berlaku, kerana ovulasi berlaku pada pertengahan kitaran. Umur janin sebenar pula bermula pada waktu persenyawaan. Oleh itu pada minggu 8 kehamilan, umur janin sebenar lebih kurang 6 minggu. Doktor dan jururawat bercakap tentang minggu kehamilan, bukan umur janin, supaya semua kiraan, imbasan dan saringan bermula dari satu titik rujukan yang sama iaitu HPHT. Inilah sebabnya usia dalam buku pink mungkin kelihatan dua minggu lebih tua daripada yang anda jangka.

Cara Kira Jika Kitaran Haid Tidak Teratur

Formula Naegele mengandaikan kitaran 28 hari, jadi ia kurang tepat jika kitaran anda lebih panjang, lebih pendek atau tidak menentu, atau jika anda tidak ingat tarikh HPHT. Bagi kitaran yang lebih panjang daripada 28 hari, ovulasi berlaku lewat, jadi kiraan biasa akan menganggap usia kandungan lebih tua daripada sebenar. Dalam keadaan ini, imbasan ultrasound menjadi kaedah utama untuk menentukan usia kandungan kerana ia mengukur saiz janin secara terus tanpa bergantung pada tarikh haid. Kitaran yang tidak teratur lazim berlaku akibat keadaan seperti sindrom ovari polisistik (PCOS) atau semasa menyusukan bayi.

Bolehkah Tarikh Jangkaan Bersalin Berubah?

Ya. Imbasan pada trimester pertama boleh menggantikan tarikh jangkaan bersalin yang dikira dari HPHT sekiranya bezanya besar, kerana ukuran janin memberikan anggaran yang lebih tepat pada peringkat itu. Selepas trimester pertama, tarikh biasanya tidak diubah lagi walaupun saiz bayi berbeza, kerana pertumbuhan mula berbeza-beza antara bayi. Hanya kira-kira 1 daripada 20 bayi lahir tepat pada tarikh jangkaan; ia anggaran perancangan, bukan tarikh pasti, dan kebanyakan bayi lahir dalam tempoh dua minggu sebelum atau selepasnya, menurut NHS. Paras hormon hCG yang meningkat selepas persenyawaan mengesahkan kehamilan, tetapi tidak digunakan untuk menetapkan tarikh, seperti dijelaskan dalam kajian di NCBI.