Demam Kanak-Kanak: Bila Perlu Risau dan Cara Turunkan

Demam pada kanak-kanak ialah suhu badan 38 darjah Celsius atau lebih, dan ia biasanya reda dengan sendiri dalam 1 hingga 4 hari. Demam merupakan tindak balas semula jadi badan terhadap jangkitan, jadi bagi kebanyakan kanak-kanak ia bukan sesuatu yang perlu dirisaukan. Yang penting ialah anda tahu bila suhu itu dikira demam, tanda bahaya yang menuntut rawatan segera, dan cara membantu anak berasa lebih selesa dengan selamat. Panduan ini merujuk maklumat kesihatan awam (NHS).

Bila Suhu Dikira Demam?

Suhu badan 38 darjah Celsius atau lebih dikira sebagai demam. Demam biasanya reda dalam 1 hingga 4 hari dan merupakan cara badan melawan jangkitan, jadi ia bukan penyakit dengan sendirinya tetapi satu tanda badan sedang bertindak balas.

Cara paling tepat untuk mengesahkan demam ialah dengan mengukur suhu menggunakan termometer digital (digital thermometer). Bagi kanak-kanak kecil, letak hujung termometer di bawah ketiak dan pegang lengan anak rapat ke badan sehingga bacaan siap. Sentuhan tangan pada dahi anak hanya memberi anggaran kasar dan tidak boleh menggantikan bacaan termometer.

Demam sering datang bersama jangkitan biasa pada kanak-kanak. Ia boleh menyertai batuk dan selesema kanak-kanak, dan juga jangkitan seperti HFMD pada kanak-kanak. Demam ringan juga kadangkala berlaku selepas anak menerima suntikan mengikut jadual imunisasi kanak-kanak, dan ini adalah tindak balas biasa.

Bila Perlu Jumpa Doktor Dengan Segera

Bayi yang sangat kecil dengan demam perlu dibawa berjumpa doktor dengan segera. Bayi bawah 3 bulan dengan suhu 38 darjah Celsius atau lebih perlu dilihat oleh doktor dengan segera, kerana demam pada bayi seawal ini lebih berkemungkinan disebabkan jangkitan serius. Bayi berumur 3 hingga 6 bulan dengan suhu 39 darjah Celsius atau lebih juga perlukan perhatian doktor.

Selain itu, ada beberapa tanda bahaya yang menuntut rawatan kecemasan segera pada bila-bila umur. Dapatkan bantuan kecemasan jika anak menunjukkan mana-mana tanda berikut:

• Kulit, bibir atau lidah bertukar biru, kelabu atau pucat, atau berbintik.
• Kesukaran bernafas, nafas laju, atau bunyi grunting dan perut tersedut di bawah tulang rusuk.
• Tanda dehidrasi (dehydration), seperti lampin kurang basah, mata cekung, atau tiada air mata.
• Ruam yang tidak pudar apabila ditekan.
• Sawan.
• Terlalu mengantuk atau sukar dikejutkan.
• Leher kaku.

Tanda-tanda ini boleh menunjukkan keadaan yang serius, jadi jangan tunggu untuk melihat sama ada ia reda dengan sendiri. Ibu bapa yang menjaga kesihatan keluarga sejak awal, termasuk semasa mengandung, boleh merujuk maklumat kesihatan rasmi (MyHEALTH).

Cara Menurunkan Demam

Cara utama membantu anak yang demam ialah memberi banyak cecair supaya badannya kekal terhidrat. Jika bayi anda menyusu badan, teruskan menyusu seperti biasa, kerana susu ibu membekalkan cecair dan keselesaan yang diperlukan.

Anda juga boleh memberi ubat untuk melegakan anak yang resah atau tidak selesa. Paracetamol atau ibuprofen boleh diberi jika anak berasa resah atau tidak selesa. Semak label atau tanya doktor atau ahli farmasi untuk dos yang sesuai bagi umur dan berat anak anda, dan jangan sesekali meneka dos sendiri.

Ambil perhatian bahawa ibuprofen tidak sesuai untuk semua kanak-kanak. Ibuprofen tidak boleh diberi kepada anak bawah 3 bulan, anak yang beratnya bawah 5 kilogram, anak yang menghidap cacar air (chickenpox), atau anak yang dehidrasi. Jika anda tidak pasti sama ada ubat itu sesuai untuk anak anda, tanya doktor atau ahli farmasi terlebih dahulu.

Matlamat memberi ubat bukan untuk memaksa suhu turun kepada paras tertentu, tetapi untuk membantu anak berasa lebih selesa. Jika anak masih aktif dan minum dengan baik, dia mungkin tidak memerlukan ubat sama sekali.

Apa Yang Perlu Dielakkan

Elakkan cuba menyejukkan badan anak secara paksa. Jangan tanggalkan pakaian anak atau lap badannya dengan air sejuk untuk menurunkan suhu, kerana demam ialah tindak balas semula jadi badan dan cara ini tidak membantu. Menyejukkan kulit secara mendadak boleh menyebabkan anak menggigil dan berasa lebih tidak selesa.

Pada masa yang sama, jangan pula terlalu membaluti anak. Jangan selimutkan anak dengan terlalu banyak pakaian atau selimut, kerana ini boleh menahan haba dan menjadikannya lebih tidak selesa. Pakaikan anak dengan pakaian yang selesa dan sesuai dengan suhu bilik.

Perhatikan keadaan anak dari semasa ke semasa. Jika demam berterusan lebih daripada beberapa hari, bertambah teruk, atau anda mula bimbang, dapatkan nasihat doktor. Yang paling utama, kenali tanda bahaya yang disenaraikan di atas, kerana itulah panduan sebenar sama ada anak anda hanya perlu berehat di rumah atau memerlukan rawatan segera.

Demam sering muncul bersama penyakit kanak-kanak yang lain. Ibu bapa boleh merujuk panduan berkaitan mengikut keadaan anak, iaitu alahan makanan, cacar air, RSV dan bronkiolitis, demam denggi, dan cirit-birit.