Hukum Aqiqah: Bila, Berapa Ekor & Syaratnya

Aqiqah ialah penyembelihan haiwan sebagai tanda kesyukuran atas kelahiran anak, dan hukumnya sunat muakkad bagi ibu bapa yang berkemampuan. Waktu yang paling digalakkan ialah pada hari ketujuh kelahiran, dengan dua ekor kambing bagi anak lelaki dan seekor bagi anak perempuan. Panduan ini melaporkan hukum aqiqah, waktunya, bilangan haiwan, syarat haiwan dan amalan sunat yang mengiringinya menurut Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, dan bukan fatwa peribadi; rujuk mufti atau pihak berkuasa agama negeri untuk keadaan khusus anda.

Apakah Aqiqah dan Apa Hukumnya?

Aqiqah dari segi istilah bermaksud penyembelihan haiwan ternakan sebagai tanda syukur kepada Allah atas kurniaan anak, dengan niat dan syarat tertentu. Menurut Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, hukum melaksanakan aqiqah ialah sunat muakkad, iaitu ibadah yang sangat dituntut bagi yang mampu, dan bukan satu kewajipan. Ia menjadi sebahagian daripada sambutan kelahiran anak dalam keluarga Muslim, selepas perjalanan kehamilan yang selamat.

Bila Waktu Aqiqah?

Waktu yang paling afdal untuk beraqiqah ialah pada hari ketujuh selepas kelahiran bayi. Pada hari itu, secara sunatnya bayi disembelihkan aqiqah, diberikan nama, dan dicukur rambutnya melalui majlis cukur jambul. Jika tidak dapat dilakukan pada hari ketujuh, aqiqah masih boleh dibuat pada hari keempat belas, hari kedua puluh satu, atau bila-bila masa kemudian apabila ibu bapa berkemampuan. Aqiqah tidak terbatal hanya kerana lewat daripada hari ketujuh; yang penting ia dilaksanakan dengan niat yang betul.

Berapa Ekor? Anak Lelaki vs Perempuan

Bilangan haiwan aqiqah berbeza mengikut jantina anak, berdasarkan sabda Nabi SAW. Bagi anak lelaki, disunatkan menyembelih dua ekor kambing, manakala bagi anak perempuan seekor kambing. Walaupun begitu, Mufti Wilayah Persekutuan menjelaskan bahawa memadai dan dibenarkan beraqiqah dengan seekor kambing sahaja bagi anak lelaki sekiranya ibu bapa tidak mampu menyediakan dua ekor. Yang penting ialah niat aqiqah dilaksanakan mengikut kemampuan, bukan membebankan diri di luar kemampuan.

Syarat Haiwan Aqiqah

Haiwan yang boleh digunakan untuk aqiqah adalah sama seperti haiwan korban, iaitu unta, lembu dan kambing. Menurut Mufti Wilayah Persekutuan, seekor unta atau lembu boleh menggantikan tempat beberapa bahagian kambing. Haiwan tersebut mesti memenuhi syarat yang serupa dengan haiwan korban:

• terdiri daripada haiwan ternakan yang halal
• cukup umur mengikut jenisnya
• tidak cacat, tidak buta dan tidak tempang yang ketara
• tidak terlalu kurus atau berpenyakit
• tidak sedang bunting

Syarat-syarat ini memastikan haiwan yang disembelih berada dalam keadaan baik sebagai tanda kesyukuran yang sempurna.

Amalan Sunat Bersama Aqiqah

Beberapa amalan sunat digalakkan dilakukan serentak dengan aqiqah pada hari ketujuh. Antaranya ialah memberikan nama yang baik kepada bayi, mencukur rambut bayi, dan bersedekah emas atau perak seberat rambut yang dicukur itu kepada golongan yang memerlukan. Bayi juga sunat diazankan sebaik dilahirkan, iaitu antara sunnah terawal menyambut kelahiran. Daging aqiqah pula sunat dimasak dahulu sebelum diagihkan kepada keluarga, jiran dan fakir miskin. Amalan-amalan ini menjadikan aqiqah bukan sekadar sembelihan, tetapi satu majlis kesyukuran yang turut memberi manfaat kepada masyarakat sekeliling. Aqiqah termasuk dalam hukum keibubapaan seperti juga hukum puasa bagi ibu mengandung yang menjadi soalan lazim keluarga Muslim.